کد خبر: 12514 | تاریخ انتشار: ۱۰:۵۴:۰۳ - چهارشنبه ۱۰ تیر ۱۳۹۴ | ۶ نظر | |

نقش مهارتهای کلامی و غیر کلامی در ارتباطات

shohrehمشکین سلام، شهره حسن پور*: ما دو نوع ارتباط داریم: ارتباط کلامی و ارتباط غیر کلامی که بخش بسیار مهمی از ارتباطات ما ، با کلام رخ می دهد و هر چقدر مهارت های کلامی ما بیشتر باشد، در ارتباطات مان موفق تر خواهیم بود.

ارتباط كلامي: منظور ما از ارتباط كلامي ، كلمه هايي هستند كه فرد براي تشويق رفتارها و يا فعاليتهاي ديگران بر زبان مي آورد كه بايستي در زمان مشخص بيان گردد پس در ارتباط كلامي در مي يابيم كه زمانبندي رفتار اهميت زيادي دارد يعني بايد از رفتارهاي ماهرانه در مواقع مناسب استفاده كرد درك بهتر ما از ارتباط كلامي و استفاده از واژگان بيشتر توانايي مان را در تفكرو نگرش نسبت به جهان كامل مي كند هر چه بيشتر در باره ي ارتباط كلامي بدانيم و كلمات بيشتري در اختيار داشته باشيم بهتر مي توانيم موقعييت ها و نيازهاي احتمالي را پيش بيني كنيم در نهايت بهتر خواهيم توانست از مهارت ها و رفتارهاي انتخابي خود بهره ببريم و در ارزيابي و بررسي مجدد عملكرد بهتري خواهيم داشت ارتباط كلامي به سه دسته تقسيم بندي مي شود.

١-تصديق و تاكيد ٢-تحسين و حمايت ٣-توسعه پاسخ

1ًتصديق و تاكيد: كلماتي هستند كه براي تصديق و تایيد ديگران بر زبان مي آوريم مانند بله صحيح است درست است و با اين كلمات به شخص ميگوييم منظورش را فهميده ايم

2تحسين و حمايت:مانند: آفرين، كاملا با تو موافقم ، از لباست خيلي خوشم اومد، كه از اين تكنيك می توان در اكثر جلسات ارتباط رو در رو استفاده کرد مثلا در یک جلسه در همان لحظه اول بلافاصله به قسمتي از بدن يا لباس و يا وضعييت فيزيكي فرد كه مطلوب هست جمله اي تحسين بر انگيز ميگوييم مثلا اگر با شخصي كه اصلا زيبايي ندارد ميتوانيم بگوييم چه دندانهاي مرتبي دارد و يا تن صدايش اگر خوب است بگوييم براي گويندگي مناسب است و….

3توسعه پاسخ: در اين روش که یکی از موثرترین روشهای ارتباط کلامیست با تكيه بر حرفهاي سخنگو و بسط گسترش دادن آنها را تقويت مي كنيم و يا به عبارتي پاسخ او را توسعه مي دهيم از اين روش در موقعييتهاي مختلف ميتوان استفاده كرد در بازاريابي اشخاص حقيقي و حقوقي به خوبی از این روش بهره برده و يك ابزار عالي براي معلمان و مربيان مي باشد مثلا دانش آموزي كه پاي تخته مي بريم و از مهارت ابراز موجود رنج مي بردبايد پاسخ او را بسط دهيم که سبب شود اين دانش آموز به مرحله خود باوري برسد در غير اين صورت دانش آموز يك شكست روحي و رواني را تجربه ميكند نكته ديگري كه در مورد ارتباط كلامي بايد بدانيم اين است كه زباني كه در يك محيط مناسب است در محيط ديگر ممكن است نامناسب و غير كارآمد باشد هنگامي كه ميخواهيد صحبت كنيد از خود بپرسيد با چه كسي قصد صحبت داريد و با چه زباني بايد صحبت كنيد اگر نتوانيد با محيط سازگار شويد زبان شما موثر نخواهد بود و شانس يك رابطه ي تاثير گذار را از دست خواهيد داد نكته ديگر قاطع بودن كلام و قدرت كلام است كلام قاطع سخني است كه مستقيما به نكته ي اصلي مي پردازد افرادي كه كلام قاطع دارند معتبرتر، جذاب تر و همچنين متقاعد كننده تر از افرادي هستند كه اين كار را نمي كنند در كلاس هاي دانشگاهي معلماني كه از كلام قاطع استفاده ميكننداز نظر دانش آموزان قابل اعتماد تر بوده و منزلت بالاتري نزد دانش آموزان دارند عباراتي مانند حدس مي زنم ،به نوعي قدرت و نفوذ كلام را ضعيف ميكند و ديگر اینکه حالات ترديد، صداي گوينده رابسيار غير مطمئن ميكند و دسته بعدي پرسش هاي تاييدي است كه در انتهاي جمله مي آيند، مانند:بهتر است برويم پيك نيك ، بهتر نيست؟اين پرسش باعث مي شود كه گوينده كمتر قاطع به نظر برسد و بالاخره تكذيب ها كلمات و عباراتي كه عذر و بهانه اند يا عملي را توجيه مي كنند يا از شنونده مي خواهند كه حرف گوينده را باور كنند موجب ضعف در ارتباطات ميشود

سه جنبه مهم زبان
فصاحت كلام ، صراحت و شادابي و اخلاقيات يك خلبان بر اثر سقوط جت شخصي اش جان خود را از دست داد زيرا دستور العمل روي در اضطراري ناخوانا بود و او نتوانست در را باز كند گرچه فقدان وضوح و فصاحت كلام. معمولا باعث مرگ و زندگي نميشود اما مي تواند منجر به برخي سو تفاهم ها و ناكامي ها شود اگر ميخواهيدديگران حرف تان را بفهمند تا آن جا كه مي توانيد واضح صحبت كنيد پس فصاحت كلام سبب ميشود ديگران به سرعت افكار گوينده را بفهمند مثلا اگر بخواهيد حرف مهمي بزنيد يا بطور رسمي سخنراني كنيد يا مصاحبه اي با رسانه ها انجام دهيد از آنجا كه احتمالا فرصت دوباره اي نخواهيد داشت صراحت و فصاحت در كلام تان ضروري است زبان هاي واضح و شفاف نسبت به زبان هاي گنگ و نامفهوم موثرترند اين زبان ها منظور را به جاي اينكه در هاله اي از ابهام بگذارند به صراحت بيان مي كنند هر چه منظور آشكارتر و ساده تر بيان شود قابل فهم تر است و بنابراين معتبرتر و قابل قبول تر خواهد بود وقتي خود را به موقعيتي ملحق مي كنيم ، آن موقعييت را با تمام وجود تجربه مي كنيم و در عين حال گذر زمان را احساس نمي كنيم كه اين موقعييت همان خود احساس هست كه در فرايند ارتباطي ميتواند تاثير گذار باشد یک تمرین ساده برای افرایش اثر بخشی ارتباط کلامی بخش مهمی ازمشکلات ما ، چه در روابط خانوادگی و چه در تعاملات اجتماعی، ناشی از “نحوه سخن گفتن” خودمان با دیگران است.
ما، می توانیم منظور خودمان را به بیان های مختلفی اظهار کنیم و در هر بیان ، بازخورد متفاوتی بگیریم. جمله معروف ” بفرما و بنشین و بتمرگ، همه شان یک معنا دارند ” ناظر به این بحث است.

واقعیت این است که خیلی هایمان مهارت های کلامی بالایی نداریم و چون دایره واژگان مان محدود است، از کلمات محدود و جملات ابتدایی برای بیان منظورمان استفاده می کنیم. این در حالی است که اگر بتوانیم به این توانمندی برسیم که یک منظور واحد را بسته به موقعیت و مخاطب، با جملات متفاوتی بیان کنیم، سطح بالاتر و بهتری از تعاملات خانوادگی و اجتماعی را تجربه خواهیم کرد و ای بسا از برخی سوء تفاهم ها، جلوگیری خواهیم نمود.

اما چگونه به این توانمندی برسیم؟ خواندن کتاب های متعدد، به ویژه رمان، داستان کوتاه و شعر می تواند در دراز مدت به ما کمک کند. دیدن فیلم های خوب هم حتماً می تواند مفید باشد. اما یک تمرین عالی پیشنهاد می کنم که هم می تواند برای تان سرگرم کننده و جذاب باشد و هم قدرت کلامی تان را افزایش دهد.

تمرین بسیار ساده است. یک موقعیت یا یک مفهوم را در نظر بگیرید و بکوشید منظوری که مد نظرتان است را حداقل با 5 جمله متفاوت بگویید. این تمرین را می توانید به تنهایی انجام دهید یا با اعضای خانواده و دوستان تکرار کنید.

مثلاً فرض کنید در یک مهمانی هستید و بسیار گرسنه اید ولی میزبان غذا را نمی آورد. شما می خواهید از میزبان بخواهید غذا را سرو کند. با 5 جمله خواسته تان را بیان کنید:
– ببخشید! شام را کی می آورید؟
– برای شام منتظر کسی هستیم؟
– هر چقدر شام را دیر بیاورید به ضرر خودتان است، چون ما گرسنه تر می شویم.(به شوخی)
– هر وقت خواستید شام را بیاورید حتما بگویید بیایم کمک کنم.
– به به! چه بوی مطبوعی از آشپزخانه می آید؛ آدم را سر هوس می آورد که رژیمش را بشکند.

تمرینی مانند این، می تواند مهارت های کلامی شما را به طرز شگفت انگیزی ارتقا دهد. برای پیدا کردن موضوع می توانید از روش های زیر هم استفاده کنید:

– به اتفاقات گذشته و اخیری که برای خودتان و اطرافیان تان رخ داه است فکر کنید و ببینید به جای جملات گفته شده ، چه جملات دیگری هم می شد گفت.

– هنگام تماشای فیلم ها یا خواندن داستان ها، خودتان را جای هنرپیشه ها بگذارید و فکر کنید چه جملات دیگری می شود گفت.

– موقعیت های فرضی را تصور کنید مانند مثال فوق و بکوشید جملات مختلف را تمرین کنید.

– چند کلمه (ترجیحاً 3 کلمه) هر چند بی ربط را در نظر بگیرید و با آنها جملات تک فعلی بسازید.

– برای توصیف وضعیت پیرامونی خود، از جملات متعدد استفاده کنید؛ مثلاً برای اشاره به وضعیت هوای امروز.
نقش مهارتهای غیر کلامی در ارتباطات:
یک بخش بسیار ظریف و پر اهمیت در ارتباطات بخش غیر کلامی است

ارتباط غير كلامي
٩٣ درصد ارتباطات غير كلامي است كه ٥٥ درصد آنها از طريق حالات صورت ، طرز ايستادن و حالات بدن و اشارات و ٣٨ درصد از طريق تن صدا فرستاده ميشود

پيامهاي غير كلامي در مقايسه با كلماتي كه به زبان جاري مي كنيم از نيروي بيشتري برخوردار هستند
.
انواع ارتباطات غير كلامي شش ويژگي مشترك دارند.

١- ارتباطات غير كلامي متناسب با فرهنگي كه به آن تعلق دارند منحصر به فردند
٢-پيام هاي كلامي و غير كلامي ممكن است با يكديگر متناقض باشند.

٣-بيشتر پيام هاي غير كلامي در ناخوداگاه عمل مي كنند و فرد از آنها آگاه نيست.

٤-ارتباطات غير كلامي احساسات يا ديدگاه ها را نشان مي دهد.

٥- ارتباطات غير كلامي متناسب با جنسيت( مذكر و مونث) به صورت متفاوت بروز مي كند
٦-ارتباطات غير كلامي نقش قدرتمندي را در روابط بازي مي كنند بسياري از رفتارهاي غير كلامي را در كودكي با تقليد از والدين و كساني كه با آنها معاشرت داريم مي اموزيم و رفتار و منش فرهنك جامعه به كودك منتقل ميشود. براي مثال در ژاپن تعظيم كردن نشانه ي احترام به مقام طرف مقابل است.
ارتباطات غير كلامي به صورت ناخوداگاه عمل مي كند به طوري كه شما مي توانيد يك پيام كلامي را بيان كنيد و با پيامي غير كلامي آن را نقض كنيد و این نکته بسیار مهمی در روابط می باشد مثلا وقتی دوستی شما را می بیند و شما حالتان خوب نیست و در جواب حالت چطوره او می گویید خوبید،در حالی که چهره شما کاملامشخص است که حالتان مساعد نیست،این حالت غیرکلامی گفته شما را نقض می کند.
موس سه سالك براي مطالعات زيست شناختي با ايجاد يك برنامه كامپيوتري که مي توانست دروغ ها را با استفاده از حالات چهره بسنجد بدون اینکه افراد متوجه باشند به تحلیل حالات چهره پرداخت اين برنامه براي تجزيه و تحليل حالات نامحسوس مانند پلك زدن و لبخند تصنعي طراحي شده و تحليل حالات چهره را نشان می دهد. با اين برنامه دروغ هاي مردم سنجيده مي شد البته اكثر مردم بدون استفاده از اين برنامه نيز در بيشتر موارد مي توانند دروغ ها را كشف كنند. در طي تحقيقاتي نشانه هاي افشاگر مانند بيقراري، فشار لب ها بر هم ،بالا كشيدن چانه ،تكان دادن پاها و تغيير تن صدا را نشان دهنده دروغگويي مي خوانند البته اين علامت ها جهاني نيست و هميشه نشان دهنده دروغ گويي افراد نيست.
ارتباط غير كلامي اغلب قابل اعتماد تر از محتواي كلامي است. در ارتباط كلامي شما مي توانيد بياموزيد كه چطور لغات را به نفع خود استفاده كنيد اما دخل و تصرف در ارتباط غير كلامي معمولا مشكل است و مهارت خاصی را می طلبد زيرا ممكن است خود شما نيز از ارسال آن آگاه نباشيد

بيشتر پيام هاي غير كلامي ناخوداگاه هستند دانش آموزي صبح بيدار ميشود و احساس سرماخوردگي مي كند به مدرسه ميرود به محض اين كه يكي از همكلاسيهاي خود را مي بيند بهش ميگويد به نظر ناخوش ميرسد در واقع او يك ارزيابي غير كلامي انجام داده است احساسات و عواطف كه ديگران در چهره شما مي بينند شامل خوشحالي ، ناراحتي ، تعجب ، ترس ، خشم ، علاقه ، تحقير ، خجالت ، گناه و خود پسندي ميباشد.

محققان دريافتند كه اشارات صوتي از نشانه هاي عاطفي قابل تشخيص تر است . افراد مي توانند با نشان دادن چهره اي گشاده فرم بدني سرحال فاصله ي بين فردي نزديك تر و تماس هاي دوستانه احساس گرمي و صميميت بيشتري نسبت به طرف مقابل از خود نشان دهندكه در ارتباط بسيار موثر است.
زنان و مردان ارتباط غير كلامي را به گونه اي متفاوت تفسير مي كنند.
دانشجويان دختر بيشتر از دانشجويان پسر از ژست هاي مختلف استفاده مي كنند برخي معتقدند كه زنان ژست هاي كمتري را هنگام ارتباط با زنان ديگر استفاده ميكنند اما ژست هاي بيشتري هنگام ارتباط با مردان استفاده مي كنند متخصصان اعتقاد دارند كه زنان بيشتر از مردان لبخند مي زنند همچنين عقيده دارند كه زنان مفسران بهتر ارتباطات غير كلامي هستند به دلايل زير:
اول اينكه زنان در برقرار كردن ارتباط حساس تر عمل مي كنند و دوم اينكه زنان با اهميت دادن به ارتباط از راههاي كلامي و غير كلامي به منظور ارتباط فعال با ديگران بهره مي برند.
البته مقوله ارتباط غير كلامي خيلي گسترده است و شامل انواع حركات بدن و پيام هاي چشمي و،جذابيت ، آراستگي بدن ، فضا ، فاصله ، لمس و حتی بو و… مي باشد
كه در روند ایجاد یک رابطه موثر پر اهمیت است و لازمه ان اشنایی با تکنیک ها و دانستن زبان بدن می باشد البته تا حدی دقت در چهره افراد،حرکات انها و نحوه رفتارشان می توان پیامهای مهمی را دریافت کرد ارتباط با افراد جامعه و درجه بندی انها در روند درک پیامهای غیر کلامی موثر است
به یاد داشته باشید که با بکار بردن هر دو مهارت کلامی و غیر کلامی در ارتباطاتتان به گونه ایی موثر ،می توانید دامنه ارتباطهایتان را افزایش داده و بگونه دلخواه موقعیت را بدست گرفته و هدایت کنید بطوری که با مسلط بودن بر این فن شما همیشه در صحنه ارتباطاتت موفق و پیروز خواهید بود

* کارشناس ارشد روانشناسی

نظرات وارده در یادداشت ها لزوما دیدگاه مشکین سلام نیست.

استفاده از این مطلب با ذکر منبع بلامانع است
کلمات کلیدی این خبر: , , ,


۶ ديدگاه مطلب براي " نقش مهارتهای کلامی و غیر کلامی در ارتباطات " ارسال شده است.

  1. نادر خان محمدی گفت:

    بسیار عالی بود ، موفق باشید.

  2. رضا گفت:

    چرا نظرات مخالف رو نشر نمیدین؟ اگه این پیام من تایید نشه شخصا مراجعه خواهم کرد. عکس این خانم رو با یه عکس پرسنلی عوض کنید.در شان مشکین شهر نیست که ناموس مردم رو به نمایش گذاشتین.در اسرع وقت اقدام شود.

  3. رضا گفت:

    مشکین سلام ممنونم ازتون که به نظرات اهمیت میدین….
    این خانم با همین تصویر تو سایت معاند انقلاب هم مطلب دارن.البته نه بصورت مستقیم ولی مطلب ایشون رو چون نزدیک به سیاهنمایی هست سایت بالاترین منتشر کرده.
    سایت خوبی دارین ولی در مورد انتخاب کارشناساتون دقت بیشتری بکنید.
    بازم ممنون از شما.
    در انتشار و یا عدم انتشار این مطالب مختارید.

  4. جواد گفت:

    با سلام .
    مطالب خیلی خوب هستند ولی اگر منبع موثقی وجود نداشته باشد نمی توان به آنها تکیه نمود .خواهشا منبع هر مطلبی را که انتشار می دهید را ذکر نمایید.

  5. میلاد گفت:

    اولا ایشون یک متخصص حرفه ای هستند وقتی ایشون رو از نزدیک نمی شناسید نظر ندید
    دوما هم کارشون هم نوشته هاشون کامللا علمی و کاربردی هست ضمنا نوشته های ایشون مثل شما کپی یا ترجمه نیست همه حاصل تحقیقات خودشونن پس یاد بگیرید تا شناختی از علم و دانش ندارید نظرندید ضمنا هر کسی می تونه مطلب ایشون رو چاپ کنه ایشون مسول نیستند و عکس ایشون هیچ ایرادی نداره
    ممنونم خانم حسن پور از این مطلب مفید و کاربردی کاش همه یاد بگیرند

ارسال نظر


آخرین موضوعات