کد خبر: 302 | تاریخ انتشار: ۱۰:۱۱:۰۸ - دوشنبه ۱۹ مهر ۱۳۹۵ | ۴ نظر | |

تحلیلی کوتاه بر علل تنهایی امام حسین (ع)

222579_GVcUPbxeDSC_0202مشکین سلام، صفر حبیبی: کوفیان در موارد عدیده ای رهبران خود را در میدان کارزار تنها گذاشته اند. علت اصلی این امر گونه گونی رفتار سیاسی جامعه کوفی بود. زمینه این تنوع در رفتار به علت ضعف بافت قبیله ای و فقدان نخبگان و خواص تأثیر گذاری که جزو صحابه یا تابعین بودند، آشنایی با دیگر ادیان و مذاهب و تأثیر گیری از آن ها و حضور موالی زخم خورده از تبعیضات نژادی، فراهم می شد. در این مطلب به یکی از این علت ها پرداخته می شود که از دیدگاه نگارنده تأثیر زیادی بر تنهایی حسین بن علی در رویارویی با یزید بن معاویه داشت.

بعد از فتح ایران توسط نیروهای عمر بن الخطاب، اعراب به طرز سیل آسا وارد ایران شدند. در بین شهرهای ایران، خراسان تناسب بیش تری با محیط زندگی اعراب داشت. در سال 51 قمری، زياد بن ابى سفيان، ربيع بن زياد حارثى را والى خراسان كرد و قريب به پنجاه هزار تن از اهل بصره و كوفه را همراه خانواده‏هايشان با وى كوچ داد. از جمله ايشان بريدة بن حصيب اسلمى پدر عبد الله بود.(1) جمعیت این 50 هزار خانوار حدود بیش از 200 هزار نفر بود.

زیاد بن ابی سفیان خود روزگاری والی علی بن ابی طالب (ع) بود و در زمان فرزند وی، حسن، به معاویه پیوست و به آزار و اذیت شیعیان پرداخت. یکی از استراتژی هایی که زیاد، برای تهی کردن بصره و کوفه از مخالفان و رهبران آنان داشت کوچ اجباری بیش از دویست هزار نفر به خراسان بود. در میان این افراد شیعیان مخلص اهل بیت نیز حضور داشتند. عبیدالله بن زیاد بعد از مرگ پدر، جای او را در امورات مربوط به خراسان گرفت و بیش از پیش به ارتقاء و پرورش طرح های سیاسی پدر برای انزوای سیاسی اهل بیت پرداخت.

در نتیجه اقدامات این پدر و پسر، دو پادگان شهر بصره و کوفه از مردمانی که وفادار به اهل بیت بودند تهی گشت و به دنبال آن، به ویژه در کوفه، نیروهایی (شیعیان سیاسی، موالی و توده‌های مردمی، اشراف‌القبائل و …) جایگزین گشت که مهم ترین مشخصه آن ها عبارت بود از: رفتارهای متغیر سیاسی به علل سیاسی و اقتصادی که ما از آن امروز با عنوان “نان به نرخ روز خوردن” تعبیر می کنیم.

موالی نیز از جمله افرادی هستند که قسمت عمده از ساکنان کوفه را تشکیل می دهند. کسانی که به دلیل فقدان نخبگانی که جزو صحابه یا تابعین بودند از تربیت اسلامی مناسبی برخوردار نبودند. اینان نیز به علت تبعیض نژادی امویان، به سمت هر جریانی که بخواهد در مقابل امویان بایستد متمایل می شدند اما به یک باره در بزنگاه ها رهبران خود را تنها می گذاشتند.

چنان که می بینید سیاست تغییر ترکیب جمعیتی امامان اول، دوم و سوم را متحمل بیش ترین آسیب ها و خسارت ها نمود، در نتیجه بعد از واقعه کربلا، فرهنگ سازی به عنوان مشیی جدید توسط ائمه انتخاب شد. تا فرهنگ و جامعه تغییر نیابد نمی توان کاری از پیش برد. بنابراین توجه ائمه در زمان امام سجاد (ع)  از حوزه سیاسی به حوزه فکری و فرهنگی معطوف شد.

پی نوشت ها:
1 – أحمد بن يحيى بلاذرى (م 279)، فتوح البلدان، ترجمه محمد توكل، تهران، نشر نقره، چ اول، 1337ش.، صص570 – 571.

استفاده از این مطلب با ذکر منبع بلامانع است


۴ ديدگاه مطلب براي " تحلیلی کوتاه بر علل تنهایی امام حسین (ع) " ارسال شده است.

  1. ال محمدی گفت:

    عالی بود..

  2. ناهید علی پور گفت:

    سلام آقای حبیبی
    مثل همیشه عالی بود.

  3. حسین گفت:

    در راستای چرایی شهادت و تنها ماندن امام حسین قدم خوبی برداشتین و مطلبی متفاوت از آنچه هر روز از رسانه های جمعی میبینیم ارائه کردید موفق باشین

  4. محسن هوشیار گفت:

    بسیار خوب و عالی بود پسر خاله.
    باید میگفتی فی المثل کوفی لا یوفی:اهل کوفه وفا ندارد.تو ذات پلیدشون نهفته شده بی وفایی

ارسال نظر


آخرین موضوعات